نماد اعتماد (اینماد) را چطور استعلام کنیم و نماد جعلی را بشناسیم؟
نماد اعتماد الکترونیکی چه چیزی را تأیید می‌کند و چه چیزی را نه؛ روش استعلام در چند ثانیه، نشانه‌های نماد جعلی و معنای ستاره‌ها. همراه با سهم واقعی فروشگاه‌های دارای نماد.
نماد اعتماد الکترونیکی، که بیشتر با نام «اینماد» شناخته می‌شود، شناخته‌شده‌ترین نشانه‌ی اعتبار در فروشگاه‌های اینترنتی ایران است. همین شهرت باعث شده که کپی‌کردن تصویرش هم رایج شود. خبر خوب این است که تشخیص نماد واقعی از تصویر کپی‌شده فقط چند ثانیه وقت می‌گیرد.
خلاصه در یک نگاه
- نماد اعتماد هویت فروشنده را تأیید می‌کند، نه کیفیت کالا را.
- استعلام: روی نماد کلیک کنید، صفحه‌ای در trustseal.enamad.ir باز می‌شود، دامنه را مقایسه کنید.
- نمادی که کلیک نمی‌شود یا دامنه‌ی دیگری نشان می‌دهد، جعلی است.
- فقط ۲۶٪ فروشگاه‌ها نماد دارند؛ نبودنش به‌تنهایی نشانه‌ی کلاه‌برداری نیست.
نماد اعتماد دقیقاً چه چیزی را تأیید می‌کند؟
این نماد را مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی صادر می‌کند. وقتی فروشگاهی نماد دارد، یعنی هویت صاحب کسب‌وکار و اطلاعات تماسش بررسی شده و این اطلاعات به همان دامنه گره خورده است. اگر مشکلی پیش بیاید، می‌دانید طرف حسابتان کیست.
چیزهایی که نماد اعتماد تضمین نمی‌کند:
- کیفیت یا اصالت کالا؛
- قیمت منصفانه؛
- سرعت ارسال یا خوش‌قولی پشتیبانی.
پس نماد یک نشانه‌ی مهم است، نه ضمانت‌نامه.
استعلام در سه قدم
- روی خود نماد در سایت کلیک کنید. نماد واقعی صفحه‌ای را روی دامنه‌ی trustseal.enamad.ir باز می‌کند.
- دامنه را مقایسه کنید. در صفحه‌ای که باز می‌شود، نام کسب‌وکار و دامنه‌ی ثبت‌شده آمده است. این دامنه باید دقیقاً همان نشانی‌ای باشد که در نوار مرورگر می‌بینید. «shop-example.ir» با «shopexample.ir» یکی نیست.
- اگر چیزی باز نشد، خودتان جست‌وجو کنید. به سایت enamad.ir بروید و دامنه‌ی فروشگاه را آنجا جست‌وجو کنید. اگر پیدا نشد، نمادی که در سایت دیدید فقط یک تصویر بوده است.
نشانه‌های نماد جعلی
- کلیک نمی‌شود. فقط یک عکس است که در صفحه گذاشته شده.
- به جای دیگری می‌رود. مثلاً به صفحه‌ای از خود فروشگاه، یا به سایتی که ظاهرش شبیه اینماد است ولی نشانی‌اش trustseal.enamad.ir نیست.
- دامنه‌ی دیگری را نشان می‌دهد. صفحه‌ی استعلام باز می‌شود، اما برای سایت دیگری.
اگر نماد جعلی دیدید، از آن فروشگاه خرید نکنید. کسی که تصویر نماد را کپی می‌کند، دارد عمداً شما را گمراه می‌کند.
جالب اینکه حتی فروشگاه‌های واقعیِ دارای نماد هم گاهی به جای کد رسمی، تصویر نماد را در سایتشان می‌گذارند. مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی اعلام کرده که همین کار یکی از دلیل‌های تعلیق نماد کسب‌وکارهاست. پس اگر صاحب فروشگاه هستید، حتماً از کدی که پنل اینماد می‌دهد استفاده کنید.
ستاره‌ها چه معنایی دارند؟
ستاره‌ها سطح بررسی مدارک کسب‌وکار را نشان می‌دهند: هر چه ستاره بیشتر، مدارک بیشتری بررسی شده است. مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی تأکید کرده که رتبه‌ی ستاره‌ها به مبلغی که کسب‌وکار پرداخته وابسته نیست. برای کسب‌وکارهای خیلی کوچک هم نوعی نماد بدون ستاره مطرح شده است.
برای خریدار، تفاوت عملی این است: برای خریدهای کوچک، داشتنِ نمادِ واقعی کافی است؛ برای خریدهای گران، ستاره‌ی بیشتر یک دلیل اضافه برای اطمینان است.
چند درصد فروشگاه‌ها نماد دارند؟
در بررسی hi1 روی ۹۸٬۴۶۸ فروشگاه اینترنتی ایرانی (شهریور ۱۴۰۵)، ۲۵٬۹۰۰ فروشگاه، یعنی حدود ۲۶٪، نماد اعتماد داشتند. به زبان ساده، از هر چهار فروشگاه، سه تا نماد ندارند.
این عدد دو نتیجه دارد:
- نداشتنِ نماد خیلی رایج است و بسیاری از فروشگاه‌های کوچک و درست‌کار هم هنوز نماد نگرفته‌اند. پس نبودِ نماد به معنای کلاه‌برداری نیست.
- ولی وقتی فروشگاهی ادعا می‌کند نماد دارد، این ادعا باید درست باشد. نماد جعلی نشانه‌ی خیلی بدتری از نداشتنِ نماد است؛ کسی که تصویر نماد را کپی می‌کند، دارد عمداً شما را گمراه می‌کند.
در hi1 کجا ببینیم؟
در صفحه‌ی هر فروشگاه در hi1، وضعیت نماد اعتماد در بالای صفحه آمده است: اگر در آخرین بررسی‌مان نماد داشته، برچسب «نماد اعتماد» را می‌بینید. نام یا دامنه را در جست‌وجوی hi1 وارد کنید، یا فقط فروشگاه‌های دارای نماد را ببینید.
برای بقیه‌ی بررسی‌های پیش از خرید، چک‌لیست ۸ قدمی را بخوانید.
