از خرید اینترنتی کلاه‌برداری شدید؟ کارهایی که باید همان روز انجام دهید
کالا نرسید، پول برنگشت یا اطلاعات کارت لو رفت؟ ترتیب درست کارها: مسدود کردن کارت، جمع کردن مدرک، پیگیری کتبی، شکایت به پلیس فتا و اینماد. ساده و قدم‌به‌قدم.
اگر این صفحه را می‌خوانید، احتمالاً خریدی کرده‌اید که درست پیش نرفته است: کالا نرسیده، فروشنده جواب نمی‌دهد یا شک دارید اطلاعات کارتتان دست کسی افتاده باشد. ترتیب کارها مهم است؛ بعضی‌ها را باید همین امروز انجام دهید.
خلاصه در یک نگاه
- اگر اطلاعات کارت لو رفته، اول بانک: مسدود کردن کارت و تغییر رمز دوم.
- پیش از اینکه سایت ناپدید شود، از همه‌چیز مدرک بگیرید.
- یک بار کتبی و با مهلت مشخص از فروشنده پیگیری کنید.
- برای شکایت: پلیس فتا (cyberpolice.ir) و دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
این مطلب راهنمای عمومی است و جای مشاوره‌ی حقوقی را نمی‌گیرد.
اگر اطلاعات کارت را وارد کرده‌اید: اول بانک
اگر شماره‌ی کارت، رمز دوم یا رمز پویا را در صفحه‌ای مشکوک وارد کرده‌اید، پیش از هر کار دیگری:
- کارت را از طریق اپلیکیشن بانک یا تماس با بانک مسدود کنید؛
- رمز دوم را عوض کنید؛
- گردش حساب را نگاه کنید و هر برداشت ناشناخته را به بانک گزارش دهید.
هر دقیقه تأخیر به کلاه‌بردار فرصت برداشت بیشتری می‌دهد.
همه‌ی مدرک‌ها را همین حالا نگه دارید
سایت‌های کلاه‌برداری ممکن است چند روز بعد ناپدید شوند. پس الان این‌ها را ذخیره کنید:
- نشانی دقیق سایت و عکس از صفحه‌ی محصول و سفارش؛
- رسید پرداخت و شماره‌ی پیگیری تراکنش؛
- پیامک‌های بانک؛
- همه‌ی گفت‌وگوها با فروشنده، در سایت، پیام‌رسان یا ایمیل؛
- شماره‌ی کارت یا حسابی که به آن پول واریز کرده‌اید، اگر کارت‌به‌کارت بوده است.
یک بار کتبی از فروشنده بخواهید
اگر فروشنده هنوز در دسترس است، یک پیام کتبی و مشخص بفرستید: شماره‌ی سفارش، تاریخ پرداخت، و اینکه چه می‌خواهید (ارسال کالا یا بازگشت پول) تا چه تاریخی. این پیام بعداً نشان می‌دهد که شما تلاش کرده‌اید موضوع را مستقیم حل کنید.
اگر مشکل این است که کالا را پسندیده‌اید ولی می‌خواهید پسش بدهید، بدانید که قانون تجارت الکترونیکی برای بسیاری از خریدهای اینترنتی حق انصراف هفت‌روزه در نظر گرفته است؛ البته با استثناهایی مثل کالای سفارشی یا فاسدشدنی.
اگر فروشگاه نماد اعتماد داشت
نماد اعتماد یعنی هویت صاحب کسب‌وکار ثبت شده است. در این حالت می‌توانید از طریق سایت اینماد (enamad.ir) از کسب‌وکار شکایت کنید. پیش از آن مطمئن شوید نماد واقعی بوده است؛ روشش را در راهنمای استعلام نماد اعتماد نوشته‌ایم.
شکایت به پلیس فتا
پلیس فتا مرجع رسیدگی به جرم‌های اینترنتی، از جمله کلاه‌برداری در خرید آنلاین، است:
- سایت پلیس فتا: cyberpolice.ir، برای گزارش و راهنمایی؛
- مرکز تماس پلیس فتا: ۰۹۶۳۸۰؛
- برای ثبت رسمی شکایت قضایی، معمولاً باید به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید.
هر چه مدرک‌هایتان کامل‌تر باشد، پیگیری ساده‌تر است. به همین دلیل مرحله‌ی جمع‌کردن مدرک را جدی بگیرید.
دفعه‌ی بعد: پیشگیری در پنج دقیقه
بیشتر کلاه‌برداری‌ها با چند بررسی ساده قابل تشخیص‌اند:
و پیش از خرید از یک فروشگاه ناآشنا، نام یا دامنه‌اش را در جست‌وجوی hi1 ببینید.
