چک‌لیست فنی فروشگاه اینترنتی: ۱۲ مورد با داده‌ی ۹۸ هزار فروشگاه
HTTPS، HSTS، نقشه‌ی سایت، داده‌ی ساخت‌یافته، نسخه‌ی موبایل و نماد اعتماد؛ ۱۲ بررسی فنی که اعتماد مشتری و دیده شدن در گوگل به آن‌ها بستگی دارد، همراه با اینکه چند درصد فروشگاه‌های ایرانی هرکدام را رعایت کرده‌اند.
hi1 برای ساختن شناسنامه‌ی فروشگاه‌ها، سایت هر فروشگاه را مستقیم بررسی می‌کند. در آخرین دور کامل (شهریور ۱۴۰۵، ۹۸٬۴۶۸ فروشگاه)، چند ده نشانه‌ی فنی را برای هر سایت ثبت کردیم. این چک‌لیست از دل همان داده درآمده است: ۱۲ موردی که هم روی اعتماد خریدار اثر دارند و هم روی دیده شدن در موتورهای جست‌وجو، و اینکه چند درصد فروشگاه‌ها هرکدام را دارند.
۷۵٫۵٪HTTPS دارند
۲۹٪HSTS دارند
۶۵٫۶٪نقشه‌ی سایت دارند
۷۸٫۷٪برای موبایل تنظیم شده‌اند
اگر فروشگاه شما همه‌ی این ۱۲ مورد را دارد، از بیشتر رقبا جلوترید. اگر نه، بیشترشان با چند ساعت کار درست می‌شوند.
بخش اول: امنیت و اعتماد
۱. HTTPS روی همه‌ی صفحه‌ها
۷۵٫۵٪ فروشگاه‌ها HTTPS دارند؛ یعنی یک‌چهارم هنوز اطلاعات مشتری، از جمله فرم‌های سفارش و ورود، را بدون رمزنگاری جابه‌جا می‌کنند. مرورگرها چنین سایت‌هایی را «ناامن» نشان می‌دهند و این برای فروشگاه یعنی از دست دادن مشتری در همان ثانیه‌ی اول.
هزینه هم بهانه نیست: ۹۳٫۲٪ سایت‌های دارای HTTPS از گواهی رایگان Let’s Encrypt استفاده می‌کنند. بیشتر هاست‌ها نصبش را با یک کلیک انجام می‌دهند.
بررسی کنید: نسخه‌ی http سایت به https هدایت (redirect) شود و هیچ تصویر یا اسکریپتی با http بارگذاری نشود.
۲. HSTS
HSTS به مرورگر می‌گوید این سایت را همیشه فقط با HTTPS باز کند، حتی اگر کاربر نشانی را بدون https تایپ کند. فقط ۲۹٪ فروشگاه‌ها آن را فعال کرده‌اند. فعال کردنش معمولاً یک خط در تنظیمات وب‌سرور یا CDN است؛ فقط پیش از آن مطمئن شوید همه‌ی زیردامنه‌ها HTTPS دارند.
۳. نماد اعتماد واقعی
فقط ۲۶٫۳٪ فروشگاه‌ها نماد اعتماد دارند و ۶٫۶٪ نشان ساماندهی. نماد را با کد رسمی بگذارید تا با کلیک، صفحه‌ی اینماد باز شود. مراحل گرفتن نماد را در راهنمای دریافت نماد اعتماد نوشته‌ایم.
۴. صفحه‌ی تماس و قوانین کامل
تلفن ثابت، نشانی، ایمیل، و صفحه‌های قوانین، ارسال و بازگشت کالا. این‌ها برای مشتری نشانه‌ی جدیت‌اند و برای موتورهای جست‌وجو نشانه‌ی یک کسب‌وکار واقعی. رویه‌ی بازگشت را با حق انصراف قانونی هماهنگ کنید.
بخش دوم: دیده شدن در موتورهای جست‌وجو
۵. نقشه‌ی سایت (sitemap)
یک‌سوم فروشگاه‌ها (۳۴٫۴٪) نقشه‌ی سایت ندارند. نقشه‌ی سایت فهرست صفحه‌هایی است که می‌خواهید موتور جست‌وجو ببیند. وردپرس و بیشتر فروشگاه‌سازها آن را خودکار می‌سازند؛ فقط باید مطمئن شوید فعال است، نشانی‌اش در robots.txt آمده و در سرچ کنسول گوگل ثبت شده است.
نقشه‌ی سایت را با صفحه‌های بی‌ارزش (نتایج جست‌وجوی داخلی، فیلترها، صفحه‌های خالی) شلوغ نکنید. فقط صفحه‌هایی را بگذارید که واقعاً می‌خواهید در نتایج گوگل دیده شوند.
۶. داده‌ی ساخت‌یافته (Schema)
داده‌ی ساخت‌یافته به موتور جست‌وجو می‌گوید این صفحه محصول است، قیمتش چقدر است، موجود است یا نه و امتیازش چند است. ۵۸٫۵٪ فروشگاه‌ها دست‌کم یک نوع داده‌ی ساخت‌یافته دارند. برای فروشگاه، مهم‌ترین‌ها Product (با قیمت و موجودی)، Organization و BreadcrumbList هستند.
۷. عنوان و توضیحات یکتا برای هر صفحه
هر محصول و دسته باید عنوان (title) و توضیحات متا (meta description) مخصوص خودش را داشته باشد. صفحه‌هایی با عنوان تکراری مثل «فروشگاه ما» یا فقط نام برند، در نتایج جست‌وجو گم می‌شوند.
۸. robots.txt درست
robots.txt نباید به‌اشتباه کل سایت یا بخش محصولات را مسدود کند. این اشتباه بیشتر از آنچه فکر می‌کنید پیش می‌آید، به‌خصوص بعد از انتقال سایت از نسخه‌ی آزمایشی.
بخش سوم: تجربه‌ی کاربری
۹. نسخه‌ی موبایل
۷۸٫۷٪ فروشگاه‌ها تگ viewport دارند؛ یعنی از هر پنج فروشگاه، یکی هنوز برای موبایل تنظیم نشده است. در کشوری که بیشتر خریدهای اینترنتی با گوشی انجام می‌شود، این یعنی فروشگاه برای بخش بزرگی از مشتری‌ها عملاً قابل استفاده نیست. سایت را روی یک گوشی واقعی باز کنید: متن بدون زوم خوانا باشد، دکمه‌ها به‌راحتی لمس شوند و صفحه اسکرول افقی نداشته باشد.
۱۰. سرعت بارگذاری
تصویرهای حجیم بزرگ‌ترین دلیل کندی فروشگاه‌هاست. تصویرها را فشرده و در اندازه‌ی مناسب بارگذاری کنید (فرمت WebP کمک زیادی می‌کند). استفاده از CDN هم سرعت و پایداری را بهتر می‌کند؛ با این حال فقط ۵٫۶٪ فروشگاه‌ها CDN دارند که بیشترشان از ابرآروان و بعد کلادفلر استفاده می‌کنند.
۱۱. در دسترس بودن
در لحظه‌ی بررسی ما، حدود ۱۱٫۵٪ فروشگاه‌ها باز نشدند. بخشی قطعی موقت بود، اما هر قطعی یعنی مشتری از دست رفته و خزنده‌ی گوگلی که دست خالی برگشته است. یک ابزار ساده‌ی پایش (uptime monitoring) راه‌اندازی کنید تا اگر سایت از دسترس خارج شد، زودتر از مشتری‌ها خبردار شوید.
۱۲. درگاه پرداخت رسمی
صفحه‌ی پرداخت باید روی دامنه‌ی shaparak.ir باز شود. خریدارهای آگاه این را بررسی می‌کنند؛ ما هم در راهنمای تشخیص درگاه پرداخت جعلی به آن‌ها یاد داده‌ایم. فروشگاهی که خریدار را به کارت‌به‌کارت هدایت می‌کند، اعتماد را از دست می‌دهد.
جدول خلاصه
| مورد | سهم فروشگاه‌هایی که دارند | سختی رفع |
|---|---|---|
| HTTPS | ۷۵٫۵٪ | کم |
| HSTS | ۲۹٪ | کم |
| نماد اعتماد | ۲۶٫۳٪ | متوسط |
| نقشه‌ی سایت | ۶۵٫۶٪ | کم |
| داده‌ی ساخت‌یافته | ۵۸٫۵٪ | متوسط |
| تنظیم موبایل (viewport) | ۷۸٫۷٪ | کم تا زیاد |
| CDN | ۵٫۶٪ | کم |
منبع: بررسی خودکار hi1 روی ۹۸٬۴۶۸ فروشگاه اینترنتی ایرانی، ۴ تا ۱۲ شهریور ۱۴۰۵. جزئیات روش در گزارش کامل.
وضعیت فروشگاه خودتان را ببینید
hi1 همین بررسی‌ها را برای هر فروشگاه انجام می‌دهد و نتیجه را در صفحه‌ی آن فروشگاه نشان می‌دهد. نام یا دامنه‌ی فروشگاهتان را در جست‌وجوی hi1 پیدا کنید و ببینید کدام موارد این چک‌لیست هنوز باز مانده است.
